Klasa szczelności IP (Ingress Protection) to dwucyfrowy kod określający poziom odporności obudowy urządzenia na przedostawanie się ciał stałych (pierwsza cyfra) oraz wody (druga cyfra). W przemyśle standardem dla urządzeń pracujących w trudnych warunkach jest poziom IP65 lub wyższy. Gwarantuje pełną pyłoszczelność i ochronę przed strugami wody, zapobiegając awariom i kosztownym przestojom linii produkcyjnej.
Dlaczego stopień ochrony IP jest tak ważny w przemyśle?
Wybór odpowiedniej klasy IP to nie kwestia estetyki, ale fundament ciągłości produkcji i bezpieczeństwa pracowników. Urządzenia o niskim stopniu ochrony w środowisku zapylonym lub wilgotnym ulegają awarii w ciągu zaledwie kilku tygodni wskutek zwarć lub korozji komponentów wewnętrznych. Prawidłowo dobrana klasa szczelności pozwala na bezpieczne mycie maszyn pod ciśnieniem, pracę w chmurze pyłu drzewnego czy eksploatację elektroniki na zewnątrz budynków, niezależnie od warunków atmosferycznych.
Co oznacza pierwsza cyfra w kodzie IP? (Ochrona przed ciałami stałymi)
Pierwsza cyfra po skrócie IP informuje o tym, jak duże obiekty mogą dostać się do wnętrza obudowy. Skala ta wynosi od 0 do 6, gdzie wyższa wartość oznacza szczelniejszą barierę dla pyłu i ciał obcych.
- 0–2: Brak ochrony lub ochrona przed dużymi obiektami, jak dłoń czy palec (standard dla urządzeń domowych).
- 3–4: Ochrona przed narzędziami i cienkimi drutami (powyżej 1 mm).
- 5: Ochrona przed pyłem – do wnętrza może przedostać się jedynie niewielka ilość pyłu, która nie zakłóca pracy urządzenia.
- 6: Pełna pyłoszczelność – obudowa jest całkowicie szczelna, co jest niezbędne w cementowniach, stolarniach czy zakładach chemicznych.
Jeśli nie wiesz, w jakich warunkach możesz użytkować swój sprzęt, szczegółowe informacje na temat każdego z oznaczeń w kodzie IP znajdziesz np. na stronie https://aseatex.ase.pl/pl/stopnie-ochrony-ip-jakie-warunki-wytrzyma-twoje-urzadzenie.
Co oznacza druga cyfra w kodzie IP? (Ochrona przed wodą)
Druga cyfra (skala 0–9) definiuje odporność urządzenia na wilgoć, zachlapania i pełne zanurzenie. To parametry krytyczne w branży spożywczej, gdzie standardem jest codzienne mycie hal produkcyjnych.
- IP X4/X5: Ochrona przed rozbryzgami i strugami wody (12,5 l/min) lanymi z dowolnego kierunku.
- IP X6: Ochrona przed silnymi strugami wody (100 l/min), co pozwala na intensywne czyszczenie sprzętu.
- IP X7/X8: Ochrona przy krótkotrwałym (do 30 min na głębokości 1 m) lub ciągłym zanurzeniu w wodzie.
- IP X9: Najwyższy stopień ochrony – urządzenie wytrzymuje mycie wodą pod wysokim ciśnieniem (80–100 barów) o temperaturze do +80°C.
IP65, IP66, IP67 czy IP68 – które rozwiązanie wybrać?
Różnice między popularnymi klasami szczelności często decydują o tym, czy sprzęt przetrwa rok, czy dekadę. IP65 to standard do hal produkcyjnych. Chroni przed pyłem i typowym zachlapaniem. Jeśli jednak planujesz myć maszyny wężem strażackim lub pod dużym ciśnieniem, celuj w IP66. Klasy IP67 i IP68 są zarezerwowane dla czujników i urządzeń pracujących w zalewanych kanałach lub zbiornikach. Wyższa cyfra nie zawsze „zawiera” w sobie niższą (np. urządzenie IP67 nie musi być odporne na strugi wody IP66), chyba że producent deklaruje podwójną certyfikację. Przy projektowaniu systemów w środowiskach ekstremalnych lub zagrożonych wybuchem, warto skonsultować się z ekspertami z firmy https://aseatex.ase.pl/, którzy pomogą dopasować sprzęt łączący wysoką szczelność z rygorystycznymi normami bezpieczeństwa procesowego.
Czy IP68 oznacza, że urządzenie jest niezniszczalne?
IP68 to jedynie deklaracja czasowej wodoszczelności w konkretnych warunkach zanurzenia. Norma ta nie gwarantuje jednak odporności na uderzenia mechaniczne (klasa IK) czy pyły ścierne, ani na agresywną chemię przemysłową, która potrafi rozpuścić uszczelki w kilka minut, doprowadzając do kosztownego zalania elektroniki.
Dlaczego w strefach ATEX stopień IP to nie wszystko?
W środowiskach, gdzie występują mieszanki wybuchowe pyłów lub gazów, wysoka klasa IP jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym. Szczelna obudowa zapobiega przedostawaniu się pyłu do wnętrza, jednak samo urządzenie musi być dodatkowo certyfikowane pod kątem temperatury powierzchniowej i braku generowania ładunków elektrostatycznych. Standardem w przemyśle chemicznym jest stosowanie urządzeń o szczelności co najmniej IP66, które jednocześnie posiadają odpowiednią kategorię ochrony przeciwwybuchowej.
Jak sprawdzić i utrzymać klasę szczelności urządzenia?
Deklarowana przez producenta klasa IP jest aktualna tylko tak długo, jak długo dbasz o uszczelki i dławnice kablowe. W warunkach przemysłowych najczęstszą przyczyną utraty szczelności jest:
- Nieprawidłowy montaż dławnic: Jeśli kabel nie jest odpowiednio dociśnięty, woda dostanie się do środka po izolacji przewodu.
- Starzenie się uszczelek: Pod wpływem chemii przemysłowej guma parcieje. Warto wymieniać uszczelnienia przy każdym przeglądzie serwisowym.
- Uszkodzenia mechaniczne: Nawet mikropęknięcie obudowy po uderzeniu wózkiem widłowym sprawia, że IP67 staje się w praktyce IP00.
Zrozumienie klas szczelności IP pozwala na uniknięcie dwóch najczęstszych błędów inwestycyjnych: „przepłacania” za nadmiarowe zabezpieczenia tam, gdzie nie są potrzebne, oraz, co groźniejsze, kupowania zbyt słabego sprzętu, który zawiedzie w nieodpowiednim momencie.
Tekst promocyjny
